Der Baader Meinhof Komplex: ideologie zonder kader PDF Afdrukken E-mail
Ciné
door Mieke Dockx   
vrijdag 13 februari 2009 06:00

Der Baader Meinhof Komplex is de verfilming van het gelijknamige boek uit 1986 van vooraanstaand journalist Stefan Aust.  De bestseller wordt beschouwd als hét standaardwerk over de geschiedenis van de Rote Armee Fraktion (ook bekend als de Baader-Meinhof-Groep).


Deze links georiënteerde, extremistische terreurbeweging ontstond eind jaren ’60 vanuit de studentenbeweging in West-Duitsland.  De organisatie had als doel het politieke systeem in het land te ontwrichten door middel van ondergronds verzet.  De RAF zette zich voornamelijk af tegen het Amerikaanse imperialisme en kapitalisme.  Maar ook het oorlogsverleden in eigen land zette kwaad bloed. En dat laatste letterlijk...

 


Wanneer tijdens opstanden in 1967 bij het bezoek van de Iraanse sjah een student wordt gedood door de politie, is het hek van de dam.  De Rote Armee Fraktion schiet in actie en beschouwt geweld als de enige manier om haar diepe onvrede met de huidige maatschappij te uiten.  Verschillende brutale aanslagen volgen elkaar op.
De kopstukken van de ondergrondse verzetsbeweging zijn Andreas Baader, Gudrun Ensslin, Horst Mahler en Ulrike Meinhof.  Zij worden opgepakt in 1972.  Ondertussen echter is een tweede generatie opgestaan die agressiever en nietsontziender te werk gaat.  Wat ooit begon als een gewelddadig maar tegelijkertijd romantisch en haast idealistisch verzet, lijkt na de aanhouding van de harde kern te verzanden in meer geweld en minder ideologie.

De verfilming van Der Baader Meinhof Komplex door Uli Edel (bekend van de heroïnefilm Christiane F.’) volgt de RAF-leden tot aan hun zelfmoord in de cel tijdens hun proces in 1977.  Het viertal is na een jarenlange geïsoleerde opsluiting mentaal gebroken en besluit afscheid te nemen van de wereld als ultieme daad van verzet.

In de tweeënhalf uur durende film springen twee zaken meteen in het oog: een gebrek aan diepgang en een overdosis aan informatie.  Der Baader Meinhof Komplex raast voorbij aan een ongelooflijk snel tempo en geeft een overladen indruk.  Het geheel lijkt meer op een bloedstollende actieprent dan op een weergave van een stuk complexe en bittere Duitse geschiedenis.  De film biedt nauwelijks inzicht in het hoe en waarom van het gebeuren en gaat voorbij aan essentiële vragen.  Ook de psyche van de daders wordt nauwelijks belicht.  Centraal staat een bende linkse, flitsende en trendy terroristen met vage idealen en een superficieel karakter.

Het personage van journaliste Ulrike Meinhof, gespeeld door Martina Gedeck, is het enige dat af en toe iets meer in de diepte wordt toegelicht.  Zij is de enige met twijfels over de radicalisering van de RAF en de steeds brutere geweldplegingen in naam van de goede zaak.  De persoonlijke evolutie die zij doormaakt is misschien wat overhaast in scène gezet, maar doet wel menselijk aan.

Positief punt aan  Der Baader Meinhof Komplex is de soundtrack van de film.  Deze geeft heel precies de revolutionaire tijdsgeest in West-Duitsland anno ’60 aan: de film opent met Mercedes Benz van Janis Joplin en eindigt met Blowin’ in the Wind van Bob Dylan.

Tot slot nog het vermelden waard: Der Baader Meinhof Komplex is de duurste Duitse film ooit, met een budget van ruim dertig miljoen euro.

 

© 2009 - 2010 cultusonline

Meer artikels:
Interviews
Albumreviews
Concertrecensies
Filmreviews
DVDreviews
Filmartikels
Muziekartikels
Flashback
Meer film: