Flashback: Eraserhead. Een visueel pareltje van de 'King of Surrealism' PDF Afdrukken E-mail
Artikel
door Greg Vlaminckx   
zondag 01 februari 2009 07:00

 Eraserhead uit 1978 was de wel zeer aparte debuutfilm van cultregisseur David Lynch, 'apart' is hier nog een understatement.  Vele Lynch-fans vinden deze film eerder een kunstwerk dan een gewone 'film', terwijl anderen deze prent vaak griezelig en onbegrijpelijk vinden.

 

EraserheadDeze zwart-witfilm vertelt het leven van Henry Spencer (Jack Nance): op het eerste zicht een vreemde, introverte jonge kerel die op zoek is naar een job en een beter leven.  Hij woont in een klein appartementje, in een wereld die een over-geïndustrialiseerde indruk geeft: desolaat en asociaal.  Tijdens een etentje bij de ouders van Henry's vriendin Mary (Charlotte Stewart) leest Mary's ma hem de levieten omdat hij haar dochter zwanger heeft gemaakt, en dat ze hierdoor zullen moeten samenwonen en trouwen.  Hij moet tenslotte z'n verantwoordelijkheden als vader opnemen.  Tot zover de enigszins stereotype verhaallijn.

 

Mary bevalt ongelukkigerwijs veel te vroeg.  Wat een kindje zou moeten zijn, blijkt echter een vreselijk misvormd wezentje, dat niets anders kan dan krijsen.  Het stel huwt alsnog, en gaat samenwonen op Henry's grauwe flatje.  Wanneer Mary het gekrijs en de aanblik van haar 'kind' niet meer aankan, vlucht ze en laat Henry met het gedrochtje achter.  Hoewel Henry z'n 'kindje' verafschuwt, voelt hij er zich toch verantwoordelijk voor en verzorgt het zo goed mogelijk.  Vervolgens valt Henry ten prooi aan de avances van de buurvrouw.  Maar deze emotionele cocktail jegens de 'kleine Henry' en de buurvrouw heeft een slechte invloed op Henry zelf: depressies liggen op de loer en hij dweept zelfs met zelfmoordgedachten.  Z'n nachtmerries lijken een steeds grotere impact op Henry te hebben.  Ondanks dit alles blijft hij steevast dromen van een beter leven, maar is hij in staat om heelhuids uit deze bizarre situatie te komen? Wat volgt, valt moeilijk in enkele woorden te omschrijven. Het is een aaneenschakeling van nachtmerries en waanbeelden, welke de emotionele toestand van Henry prachtig weergeven.

 

Eraserhead wikkelt je reeds bij de eerste scènes in een zweem van bevreemding en claustrofobie, maar je kan niet anders dan meeleven met het vreemde hoofdpersonage.  Hoewel de protagonist al een rare jongeman lijkt, zijn zijn tegenspelers vaak nog excentrieker.  Voorbeeld hiervan zijn z'n schoonouders: schoonmoeder is een tirannieke, eigenzinnige vrouw, en schoonvader lijkt diep in een manische depressie te zijn beland.

 

Deze cultfilm was dertig jaar geleden de ideale aanloop voor het latere oeuvre van the king of surrealism.  Toch heeft David Lynch niet voor de makkelijke weg gekozen, met een debuutfilm als deze.  In deze film is de verhaallijn min of meer ondergeschikt, in die zin dat er voldoende opengelaten wordt voor je eigen interpretatie. Wat wel primeert in dit kunstzinnige werk, is het visuele.  Zelden heb ik een film gezien die -louter op basis van de visuele aspecten- me zó kon meeslepen.  Een regelrechte aanrader voor wie van iets oudere cultfilms houdt of mensen die zich graag engageren om eens een film te zien die tégen de mainstreamtraditie inzwemt.

 

© 2009 - 2010 cultusonline

Meer artikels:
Interviews
Albumreviews
Concertrecensies
Filmreviews
DVDreviews
Filmartikels
Muziekartikels
Flashback
Meer film: